|
İLİMİZİN TARİHİ
|
|
Yozgat Anadolu’nun erken iskan bölgelerinden biridir.
Anadolu’da ilk siyasi birliği kuran Etilerin çekirdeğidir.
Yozgat’ın Büyüknefes, Dambasan, Gündoğdu köyleri ile
Sorgun Kerkenez Kalesi, Boğazlıyan Çalapverdi ve diğer
bazı bölgelerimizde yapılan kazılar neticesinde Etilerin
izine rastlanılmıştır.
Şehrin ilk defa M.Ö.
2500 yıllarında iskan edildiği sanılmaktadır. Yozgat
Hititlerden sonra kurulan Frigyalıların ve Lidyalıların
arasında bazen sınır olmuş, bazen de bu devletlerin
hakimiyetine girmiştir. İskender zamanında bu devletin
sınırları içinde olmasına rağmen nüfuzu Yozgat’ta
zayıftır. İskender’den sonra Kapadokya Hükümdarlığında
Aryarat Ailesi idaresinde kaldı. M.Ö. 200 yıllarında
Roma’ya katıldı. M.S. 395 yılından sonra Roma’nın
ikiye bölünmesiyle Bizans Devleti’nin hakimiyetine
girdi. 1071 Malazgirt Zaferi ile Anadolu Türkleşmeye
başladı. Bundan sonra
Yozgat’ın Türkleşmesi gecikmedi. 1077’de Kutalmışoğlu
Süleyman Bey Yozgat’ın Anadolu Selçuklu Devletine
bağlanmasını sağladı. Şehir 1300 yılında Kadı Burhanettin
idaresine girdi. 1402 Ankara Savaşından sonra Osmanlı
Devletine katıldı. Ancak o tarihlerde Osmanlı İmparatorluğu
Devlet Teşkilatına bağlı olup, Çapanoğulları idaresine
girdi. Çapanoğullarının bir ailesi olan Medreseoğulları
Büyük Camii yaptıktan sonra Yozgat şehir görünümü
kazandı. 1808 yılına kadar Osmanlı Devleti’ne
bağlı Çapanoğulları idaresinde yaşadı. Cumhuriyetin
ilanından sonra Yozgat Bozok adı ile bir vilayetin
merkezi oldu. Sonra Bozok adı değiştirilerek bugün
ki adı olan Yozgat adı verilmiştir.
|
İLİMİZİN COĞRAFİ
YAPISI
|
|
Yozgat
Türkiye dikdörtgenin Hakkari-Edirne ve Artvin-Muğla
köşegenlerinin kenar ortaylarının hemen bitiştiği
yerdedir. Başka bir ifadeyle İç Anadolu bölgesinin
orta Kızılırmak bölümünde yer alır.
Deniz seviyesinden 1300
m. Yükseklikte 14123 km².
toprağa sahiptir. Tüm iller arasında toprak bakımından
17. sırayı alır. İl Doğudan Batıya gittikçe yüksekliği
azalan bir yayla görünümündedir. Kuzeydoğuda uzanan
Deveci dağlarının yüksekliği 1982 metre doğuyu baştan
başa kesen Akdağların yüksekliği 2137 metreye ulaşır.
Doğudan Sivas, Güneyden Kayseri, Nevşehir, Kırşehir,
Batıdan Kırıkkale, Kuzeyden ise Amasya , Çorum ve
Tokat illeri ile çevrili olup 34°-36°
doğu meridyenleri ile 39°-40°
kuzey paralelleri arasında yer alır. Tipik kara iklimi
hakimdir. Yağışlar genellikle kış ve ilkbahara rastlar.
Yıllık ortalama yağış miktarı 561.8 m³’tür.
Metamorfik kristal masiflerin oluşturduğu 1500-1700
metreyi bulan yükseklikler yanında tersiyer örtü formasyonların
bulunduğu geniş sahalar 1000-1250 m. yükseklikte genellikle
düz bir yapı arz eder.
İlin
iki büyük akarsuyundan birisi Delice Irmağı diğeri
Çekerek Irmağı’dır. Bundan başka Delice ve Çekerek
Irmaklarına dökülen küçük çay ve dereler mevcuttur.
İlin Akdağmadeni ve Çayıralan İlçelerinde iğne yapraklı
ağaçlar ile bol miktarda meşe ormanları; diğer ilçelerimizde
ise serpinti halinde çam ve meşeden oluşan orman ve
koruluklara rastlanır. Hakim bitki örtüsü steptir.
Akarsu boylarında kavak ve söğüt ağaçları bol miktarda
yetiştirilir.
|
|
TABİİ GÜZELLİKLER
|
|
Yozgat İli tabii güzellikler
bakımından zengindir. İç Anadolu ve Karadeniz Bölgeleri
arasında bulunan İl arazisinde bu iki bölgeye has
bitki örtüsüne rastlanır. Yozgat Çamlığı Milli Parkı,
Akdağmadeni Ormanları, Çayıralan Ormanları, Karanlıkdere
görülmeye değer mesire yerleridir.
Bunlardan başka Saraykent
İlçesinde Yaylalık Mahallesi Kaplıcası, Boğazlıyan
İlçesinde Cavlak Kaplıcası, Akdağmadeni İlçesinde
Karadikmen Kaplıcası, Sorgun İlçesinde de Köhne Kaplıcaları
mevcuttur.
İlin ekonomisi tarım
ve hayvancılığa dayanır. Halkın %70 i tarım, %20 si
ticaret ve %10 u imalat sektöründe çalışmaktadır.
Yozgat’ta 15-65 yaş arası faal nüfus toplam nüfusun
%63.6 sını oluşturmaktadır. İlin toplam yüzölçümü
1.412.300 hektar olup bunun 168.108 hektarını ekime
elverişsiz arazi ve yerleşim alanları, 1.244.192 hektarını
ise ekime elverişli arazi teşkil etmektedir.
|