|
Başbakanlıktan:
Konu: Acil Sağlık Hizmetlerinin Sunumu.
GENELGE
2008/13
Bilindiği üzere, Anayasamızın 17 nci
maddesine göre herkes yaşama maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme
hakkına sahiptir. 56 ncı maddesi de Devlete, herkesin hayatını beden ve ruh
sağlığı içinde sürdürmesini sağlama görevi vermiştir.
Bu çerçevede
vatandaşlarımızın sağlıklı yaşamasını sağlamak amacıyla adil, eşit,
ulaşılabilir, etkin ve kaliteli bir sağlık hizmeti sunabilmek için
başlatılan Sağlıkta Dönüşüm Programı başarı ile uygulanmaktadır. Sağlık
kurum ve kuruluşlarınca hizmet sunumunda en küçük bir aksamaya müsamaha
gösterilemeyeceği bilinmekle birlikte, son zamanlarda acil sağlık
hizmetlerinin sunumunda vatandaşlarımızın münferit mağduriyetler yaşadığı
gözlenmektedir.
Doğru ve
zamanında yapılan tıbbi müdahale hayat kurtarmakta, en küçük gecikme,
telafisi mümkün olmayan olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir. Acil tıbbi
müdahale gerektiren durumlarda, hastanın uygun tedavisinin yapılabileceği
sağlık kuruluşuna en hızlı şekilde ulaştırılması ve gereken müdahalenin
zamanında yapılması hayati önem taşımaktadır. Bu sebeple, acil tıbbi
müdahaleyi gerektiren durumlarda hastanın uygun bir sağlık kuruluşuna
gecikmeksizin ulaştırılması ve hastanın getirildiği sağlık kuruluşunca da,
gereken acil müdahalelerin öncelikle ve ön şartsız yapılması insanî bir
görev olduğu gibi hukukun da gereğidir.
Anayasa, 1219
sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 2219
sayılı Hususi Hastaneler Kanunu, ilgili personel kanunları, Tıbbi
Deontoloji Nizamnamesi, Sağlık Bakanlığınca yürürlüğe konulan Acil Sağlık
Hizmetleri Yönetmeliği ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre, özel veya
kamu ayrımı yapılmaksızın tüm sağlık kuruluşlarının acil durumlarda hastaya
gereken tıbbi müdahaleleri yapmaları zorunludur.
Bu itibarla,
üniversitelere ait araştırma hastaneleri dahil olmak üzere kamu ve özel tüm
sağlık kurum ve kuruluşlarının, acil vakaların kabulü, gerektiğinde başka
bir sağlık kurumuna nakli ve tedavi masraflarının karşılanması hususlarında
aşağıdaki kurallara titizlikle uymaları gerekmektedir:
1) Acil sağlık
hizmeti vermekle yükümlü bulunan sağlık kuruluşları, acil vakaları hastanın
sağlık güvencesi olup olmadığına veya ödeme gücü bulunup bulunmadığına
bakmaksızın kabul edecek ve gerekli tıbbi müdahaleyi kayıtsız-şartsız ve
gecikmeksizin yapacaktır. Hiçbir sağlık kuruluşu acil olarak gelen
hastalara yeterli personeli veya donanımı olmadığı, ilgili birimi veya boş
yatağı bulunmadığı, hastanın sağlık güvencesi olmadığı ve benzeri sebepler
ile gerekli acil tıbbi müdahaleyi yapmaktan kaçınmayacaktır.
2) Hekim
tarafından tıbben acil olarak değerlendirilmeyen olgularda, tıbbi ve hukuki
sorumluluk sağlık kuruluşunun uhdesinde kalmak üzere gerekli yönlendirme
yapılacaktır.
3) Acil
vakalarda, yoğun bakım hizmeti dahil olmak üzere gerekli ilk müdahale
yapılarak hastanın stabilizasyonunun sağlanması esastır. Stabilizasyonu
sağlanamayan veya stabilizasyonu sağlanmakla birlikte ileri tetkik ve
tedavi amaçlı başka bir sağlık kurumuna sevkine lüzum görülen hastaların
nakli için 112 komuta kontrol merkezi ile irtibata geçilecektir. Sağlık
kuruluşunda yatarak veya ayakta tedavi görmekte iken durumu ağırlaşan ve
acilen başka bir sağlık kuruluşuna sevki gereken hastalar için de komuta
kontrol merkezi ile temas kurulacaktır.
4) Hasta
yakınları veya hastanın tedavisini üstlenen sağlık kuruluşu, hastanın acil
sevkini kendi imkânlarıyla yapmak istemeleri halinde, sevk edilecek sağlık
kuruluşu ile irtibat kurmak ve hastanın mağduriyetine meydan vermemek,
durumu komuta kontrol merkezine bildirmek kaydıyla nakli
gerçekleştirebileceklerdir.
5) Acil hastanın
sevk edileceği sağlık kuruluşunun belirlenmesi ve nakil işlemleri komuta
kontrol merkezinin yönetiminde ve koordinasyonunda yapılacaktır. Komuta
kontrol merkezi, hastaya ait bilgileri alacak, bu bilgiler ışığında
hastanın hangi sağlık kuruluşuna sevk edileceğine karar verecek, ilgili
kuruluşun yetkilileriyle irtibata geçerek gerekli görüşmeleri yaptıktan
sonra hastanın nakline engel bir durum yoksa, sevk için ambulansa çıkış
emri vererek naklin gerçekleştirilmesini sağlayacaktır. Gerektiğinde
intikal süresini kısaltmak amacıyla yukarıdaki işlemlerin bir kısmı hasta
yola çıkarıldıktan sonra yapılabilecektir.
6) Tüm yataklı
tedavi kurumları Sağlık Bakanlığınca belirlenen esaslar ve kurulmuş bulunan
çağrı kayıt ve operasyon yönetim sistemi çerçevesinde yatak kapasitesi,
doluluk oranları, fiilen çalışan uzman hekim durumları gibi bilgileri
güncel olarak komuta kontrol merkezine vermekle yükümlüdür. Bütün sağlık
kuruluşları, komuta kontrol merkezinin çalışmalarında gerekli yardımı ve
kolaylığı sağlamak, acil vakaya ait tıbbi bilgileri vermek ve komuta
kontrol merkezinin nakille ilgili talimatlarına uymak ve sevk edilen
hastayı kabul etmek zorundadır.
7) Acil olarak
sağlık kuruluşuna müracaat eden hastaların acil tıbbi müdahale ve
tedavileri yapılırken hiçbir surette tedavi masraflarının nasıl
karşılanacağı sorgulanmayacaktır. Hizmet bedelinin tahsili ile ilgili
işlemler acil müdahale sağlandıktan sonra yapılacaktır.
8) Acil vakalarda
acil sağlık hizmetinden yararlananlardan sosyal güvencesi bulunan kişilerin
hizmet bedeli ilgili sosyal güvenlik kurumundan tahsil edilecek ve 5510
sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü
maddesinin yedinci fıkrası gereğince hastadan ayrıca ücret farkı talep
edilmeyecektir.
9) Herhangi bir
sağlık güvencesi olmayan vatandaşlarımızdan ödeme gücü bulunmayanların acil
sağlık hizmeti bedelleri kendilerinden talep edilmeyecektir. Bunlardan
kamuya ait sağlık kuruluşlarından ve ayakta teşhis ve tedavi yapan özel
sağlık kuruluşlarından acil sağlık hizmeti alanların hizmet
bedelleri 3294 sayılı
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümleri
çerçevesinde sağlık kuruluşunun bulunduğu yer sosyal yardımlaşma ve
dayanışma vakfından talep edilecektir. Bu konuda gerekli tedbirler ilgili
vakıf başkanlıklarınca alınacaktır. Özel hastanelerden acil sağlık hizmeti alanların
hizmet bedelleri ise talep edilmesi halinde 2219 sayılı Hususi Hastaneler
Kanununun 32 nci, 5393 sayılı Belediye Kanununun 38 inci ve 60 ıncı, 5216
sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 18 inci maddeleri gereğince sağlık
kuruluşunun bulunduğu yerin belediyesince ödenecektir. Bu amaçla
belediyelerce bütçelerine yeterli ödenek konulacaktır.
10) Bu Genelge
hükümlerine uymayanlar hakkında gerekli adli ve idari işlemler yetkililer
tarafından ivedilikle yapılacaktır.
Bilgilerini ve
gereğini önemle rica ederim.
Recep
Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
|